Athene 

Inw. ca. 3.192.000
Athene (Αθήνα) is gebouwd op het schiereiland Attika aan de Egeische zee.
Gebouwd als een vesting, op de rots van de Akropolis, een heuvel.

Akropolis

De gebouwen die er nog staan zijn de Propylaea, de toegangspoort naar de Akropolishet Erechteon
(huis voor de goden) en de Niketempel (een gewijde plaats) en het pronkstuk is het Parthenon.
Het Parthenon, dat groter was dan de tempel van de oppergod Zeus in Olympia, werd gebouwd door de beelhouwer Phidias en architect Ictinus in 447 en 432 v. Chr, tijdens het bewind van de staatsman Pericles. Dit tempelcomplex diende om de goden te eren, maar ook om de hele Griekse wereld duidelijk te maken hoe rijk en machtig Athene was.

De Agora (markt) ligt aan de voet van de Akropolis en was het centrum waar het openbare leven zich afspeelde in het oude Athene.

Athena Acropolis                             Athena Acropolis    


De wieg van de democratie

Athene en Europa - de een is ondenkbaar zonder de ander. De macht kwam langzaam maar zeker in handen van de aristocratie, voordat het het gewone volk de kans kreeg zich te laten horen.
Eigenzinnig waren de Atheners altijd al, anders hadden zij de democratie niet 'uitgevonden'. Hier voerde men al voor het begin van de jaartelling de democratie in. Elke vrije mannelijk burger van 20 jaar en ouder mocht aan de volksvergadering deelnemen en alle openbare staatszaken moesten aan die volksvertegenwoordiging worden overlegd. Dat gebeurde heel uitgebreid, want de vertegenwoordigers kregen immers een behoorlijk presentiegeld uitbetaald !
(Klinkt nog steeds bekend in de oren !)

Athene werd een belangrijke wetenschaps- en kunststad, die beroemde namen als Socrates, Plato en Aristoteles voortbrengt.

                            

Het moderne Athene is op en rond de ruïnes van de oude stad gebouwd 

Na het roemvolle antieke tijdperk was Athene een geliefd doelwit voor een hele reeks veroveraars, zoals de Franken en later de Ottomanen. Tijdens de Turkse overheersing ontstond tussen de tempels een dorp met woonhuizen, stallen en  badhuizen, maar diende het Parthenon als een moskee ! De Venetianen, die daarna de stad belegerden, lieten een stad achter vol verwoeste gebouwen.

De Grieken probeerden een eigen natie te stichten en in 1829 wordt de Griekse onafhankelijkheid erkend door de grote mogendheden. In 1833 werd Athene de hoofdstad van Griekenland van het koninkrijk (de Beierse prins Otto1 werd de eerste koning), met toen nog slechts 4.000 inw. (Daarvoor was Nafplio de eerste hoofdstad van de republiek.)

Griekenland is tegenwoordig weer een republiek en Athene is het politieke, culturele en economische centrum van het land, met ongeveer 3 miljoen mensen. Een derde van de Grieken woont in Athene en Attika, de helft van de Griekse industrie is geconcentreerd in Piraus en Elefsina, wat uiteraard ernstige vervuiling veroorzaakt. De Atheners noemen hun stad soms 'tsimendoúpoli' (betonnen stad) en zodra ze de kans krijgen trekken ze massaal weg; vooral tijdens de zomerkanties. (in augustus is het een exodus)


                  Athena Omonia
De chaos is een van de charmes van Athene.
Verkeersopstoppingen zijn aan de orde van de dag, trolleybussen die van de bovenleiding zijn losgeschoten, een auto stopt om een veel te lang gesprek te voeren met een vriend die voorbij loopt, een auto die zomaar middenop straat parkeert omdat de bestuurder een krantje moet kopen, of voetgangers die het liefst bij rood licht oversteken, zorgen voor veel overlast. (voor de toeristen ?) Het geluid is ook overdonderend, want zij maken veel gebruik van hun claxon als je moet wachten bij een verkeerslicht of om iemands aandacht te trekken. De parkeerplaatsen zijn zo overvol, dat je alleen maar weg komt als iedereen tegelijk in de auto zou stappen. Maar de Atheners maakten zich daar geen zorgen om, maar wel om de beruchte smog (de 'nefos'), die al genoeg schade heeft aangericht, zowel aan de monumenten als aan de inwoners.

 

Omónia en Syntágmatos

Eén van de centrale punten van het moderne Athene is het plein Omónia (Eendracht). Aan de 28 Oktovríou, genoemd naar de Griekse afwijzing van de Italiaanse bezetting in 1940, liggen het Nationaal Archeologisch Museum en de Polytechnische school.
In het
Nationaal Archeologisch Museum vind je in de diverse zalen prachtige voorbeelden van de Myceense schatten (het gouden dodenmasker van Agamemnon), de Cycladische beschaving, de kouros uit Sounion en beelden van de Hellinistische beeldhouwkunst, etc.

           Athene Universiteit                     Athene Universiteit    
Via twee evenwijdige lanen van Omónia komt je op een ander centraal plein: Syntágmatos, het plein van de grondwet (Sýntagma), waaraan ook het parlement ligt. Hier liggen ook nog: de Nationale Bibliotheek, de Universiteit en de Academie van Wetenschappen.
Voor het parlementsgebouw (Voulí ton Ellínon), dat oorspronkelijk gebouwd is als paleis voor koning Otto I, ligt het graf van de onbekende soldaat en de bewakers (Evzones) in hun schilderachtige uniform en hun pompoen-schoenen houden er 24 uur per dag de wacht.

Athena Wacht                 Athena Wacht2

Ten zuiden van het Sýntagmaplein ligt de oude Nationale Tuin (Ethnikós Kípos), aangelegd in opdracht van de koningin Amalia, echtgenote van koning Otto 1. In dit stadspark ligt de Hadrianus- poort en daarachter liggen de ruïnes van het Olympieion, een aan Zeus gewijde tempel.
Een zee van rust heerst er in dit park, temidden van de hectische drukte rondom het plein ! Je kan er zelfs nog rustig je krantje lezen!

Athena Nationaal Park             Athena NP

Ten zuidoosten van het park ligt het oude Olympisch stadion, gebouwd op de plaats waar vroeger de oude spelen van de Panathenaeën werden gehouden. (ter ere van de godin Athene)

Monastiráki en Pláka

Aan de oostkant van het stadscentrum ligt het Monastiráki-plein (kloostertje). Ten zuidwesten van dit plein ligt de oude volksbuurt Plaka, tegenwoordig vooral populair bij toeristen. In de in oude huizen ingerichte cafes, souvenirswinkels en bars komen nauwelijks nog Atheners.
Tussen de levendige drukte van de bazaar en de vlooienmarkt vind je ook vele interessante gebouwen van de Plaka, o.a. de Pantánassa-kerk, de Tristaráki-moskee en de Toren der Winden, een wateruurwerk en windwijzer. 
   
Athena Plaka     Athene Plaka     Athena Plaka

Hier kan je van alles kopen: van rommel tot juwelen, maar ook fruit, vlees, kip, sponzen, sandalen, maiskolven etc. Mannetjes die met houten stokken waaraan papiertjes hangen, kom je hier vaak tegen: die verkopen n.l. loten voor de wekelijkse staatsloterij.
 
Dansen gebeurt alleen in toeristengelegenheden. Maar de Atheners gaan liever naar een bouzoukia, wat we zelf een keer hebben meegemaakt met Griekse vrienden. Tijdens het dansen worden veel bloemen gestrooid naar de  zangeressen (kan je kopen bij de 'bloemenmeisjes') en waar de whisky per fles wordt verkocht (de cola is weliswaar gratis !) en waar het serviesgoed traditioneel aan diggelen wordt gegooid. Na afloop van een dansfeest wordt er aangeschoven voor de 'patsa', een zurige soep van ingewanden, in de tavernes bij de markthallen, die 24 uur per dag geopend zijn.

Athena Plaka    Athena Plaka     Athena Plaka

Glyfada

Langs de kust buiten Athene zijn de stranden en jachthavens, zoals bij Glyfada, dat zelfs een hypermodern (overdekt) centrum heeft. Tijdens onze vakanties (o.a. paspoortverlenging) gedurende de jaren die wij in Kyparissia woonden, waren wij vooral in de Plaka te vinden en in het "mondaine" Glyfada. (Toch wel leuk, als je net van het platteland komt om zo eens chic te winkelen !)

Vlakbij ons 'Miranda' hotel was zelfs een Chinees restaurant, waar wij ter afwisseling van het Griekse eten, weer eens een loempia en rijst met kip-kerrie konden eten. (Wel eens Grieks tegen een Chinees gepraat? We kregen toch wel wat we wilden, al was het dan ook geen Indisch-Chinees, zoals wij dat in Nederland waren gewend.)
Dat het vliegveld wel erg dichtbij ligt, bewijst de foto:  zo laag vlogen de vliegtuigen over de gebouwen van Glyfada.
 
Athena Glyfada      

Sinds 2001 is de luchthaven Eleftherios Venizelos (genoemd naar een Kretenzische politicus) in Spata in bedrijf genomen en ligt een twintigtal kilometers ten oosten van het centrum van Athene.
Deze ultramoderne luchthaven verschaft Athene eindelijk een internationale toegangspoort, waar alle nationale en internationale vluchten landen en vertrekken. Treinen, metro en diverse bussen brengen je naar het centrum. Ook de taxi brengt je voor € 20-25 naar het centrum, maar let op, ze zijn niet allemaal even eerlijk en soms betaal je veel teveel ! 

Olympische Spelen   

Alhoewel de klassieke Olympische Spelen in Olympia werden gehouden, mocht Athene in 1896 de eerste moderne spelen organiseren. Het evenement werd een groot succes en wordt sindsdien elke vier jaar herhaald.
Velen verwachtten dat Athene om die redenen in 1996 ook de (zomer)spelen zou mogen organiseren, het zou dan immers het honderdjarig bestaan van de moderne spelen zijn. De spelen gingen echter naar het Amerikaanse Atlanta, wat in Griekenland veel verontwaardigde reacties opleverde.

Met het wereldkampioenschap atletiek van 1997 lieten de Grieken zien, dat ze wel degelijk een groot sportevenement kunnen organiseren en zo werden de spelen in 2004 (zie NRC Handelsblad) alsnog aan Griekenland gegund.

Van 1999 tot 2004 veranderde Athene in een gigantische bouwwerf, er werden nieuwe metro- en tramlijnen aangelegd, er werd een voetgangersplateau aangelegd, die alle archeologische vindplaatsen met elkaar verbindt en er kwam een nieuwe ring rond Athene.