Hades, Dionysus, Eros











Griekse mythologie




            

De twaalf goden van Olympus

De woning van de 12 goden was de Olympus, de hoogste berg van Griekenland; zij heersten met hun macht en bevoegdheden over hemel en aarde, volgens de wensen van Zeus.

In veel zaken leken zij op de mens, met hun zwakheden, passies en gevoelens, maar bovenal trokken zij eerbied en respect van de mensen af.

Zeus     Zeus   

De heerser van hemel en aarde, vader van de goden en de mensen. 
De oppergod, die heerste vanaf de berg Olympus. Geboren op Kreta, zoon van Kronos en Rheia (twee van de twaalf Titanen, de machtige zonen en dochters van Ouranos, de hemelgod). 
Hij hield het evenwicht van de rechtvaardigheid in stand; zijn wapen was de bliksemschicht.  

Zeus' gemalin was zijn zus de godin Hera, de oudste dochter van Kronos. Tot haar grote woede en verdriet werd Zeus echter dikwijls getroffen door de pijlen van de god van de eeuwige liefde Eros, en kon hij de liefde voor andere vrouwen niet weerstaan. 

Zijn oneindig veel liefdesavonturen met aardse vrouwen hadden de geboorte van goden, halfgoden en helden tot gevolg. (Hermus, Dionysos, Apollo en Artemis en in de gedaante van een "stier" met de lieftallige Europa: de zonen Minas, Sarpedon en Radhamanthys)
(Gouden stater met afbeelding van Zeus uit de orakelplaats Dodona, 334-331 v.C.)

Hera     Hera 

De beschermer van het gezin en het huwelijk.
Haar relatie met Zeus was al eerder in het geheim begonnen, maar na het in eer herstellen van de Olympische goden vond pas hun huwelijk plaats. Hera was de eerwaardigste onder alle godinnen op de Olympus, zij zetelt daar op een gouden troon.

Ook haar uiterlijk wekt de diepste eerbied. Beroemd was vooral haar heiligdom in Argos en de daar gevierde feesten, Heraea, die met openbare spelen gepaard gingen.
Van hieruit verbreidde zich de dienst van de godin over de Peloponnesos, met tempels onder andere in Olympia, Korinte, Tiryns en Perachora.

Brengt behalve haar eigen kinderen ook nog anderen groot; bestraft ontrouw en wreekt zich hard op de minnaressen (en hun kinderen) van haar echtgenoot.
(Hoofd van Hera, 420 v.C. Athene, Nationaal Archeologisch Museum).

Athena    Athena

Godin van de wijsheid.
Al was zij dan een oorlogsgodin, zij was niet krijgslustig. Zij was wijs, slim, hielp helden, maar haar liefde voor hen had geen erotische betekenis, zij had besloten (net als Artemis) niet te trouwen en maagd te blijven.

Zij hielp de mensen bij hun vreedzame werkzaamheden, zoals pottenbakkers, dichters en leerde de vrouwen weven.
Haar eeuwige rivaal was Ares, de oorlogsgod, die zij in de Trojaanse oorlog wist te overmeesteren.

Zij wordt regelmatig vermeld als "Pallas Athene" (pallas= jonge dochter).
Het Parthenon werd aan haar gewijd en in Athene werd zij vereerd met grote feesten.
(Athena bij een zuil, reliŽf uit 460 v.C. Athena, Acropolis Museum)

Poseidon   Poseidon  

God van de zee.
Poseidon werd geboren als zoon van Kronos en Rheia, broer van Zeus. Met zijn gouden wagen rijdt hij door zijn koninkrijk, de zeeŽn en oceanen, dwars door de golven die hem niet nat maken, omringd door dolfijnen.
Hij werd op vele godinnen en aardse vrouwen verliefd en verwekte vele kinderen, zoals Triton, Polyphemus, AntaeŁs, Orion, Pelias, Neleus, Pegasus, Chrysaor en Atlas.

Daar hij de hele wereld omvatte en beinvloedde werd hij ook "Kosmozostis"(wereldomvatter) en "Kosmoseistis" (wereldschudder) genoemd, een machtige eigenschap als men weet dat aardbevingen de ineenstorting van de MinoÔsche paleiscultuur hadden veroorzaakt.
(Poseidon, zilveren drachme van Dimitris Polyorcetes, 306-283 v.C. Scheepvaart Museum Aegion)

Demeter    Demeter

Godin van de landbouw.
De beschermster van de graanoogst en de vruchtbaarheid en alles wat op aarde bloeide aan bloemen, planten en vruchten. Met haar dochter Persefone, die zij van Zeus kreeg, had zij een sterke band. Toen Persefone door Hades werd ontvoerd naar de onderwereld en de godin Demeter de Olympus verliet en haar plichten verzaakte, zodat alles op aarde onvruchtbaar werd, gaf Zeus opdracht aan zijn sombere broer Hades om Persefone te laten gaan.

De overeenkomst was dat zij 8 maanden per jaar bij haar moeder mocht blijven en alles weer groen en vruchtbaar werd (lente!), de overige 4 maanden was ze bij haar echtgenoot in de onderwereld en leek alles dood te zijn.(herfst!)
(Demeter geeft aan Triptolemus de gouden halmen om de graanteelt te verspreiden. Met Persefone met een brandende toorts, 440-430 v.C.  Athene, Nationaal Archeologisch Museum)

Apollo   Apollo

God van het licht, de muziek en de orakels.
De zoon van Zeus en Leto (de laatste op de vlucht voor Hera) die op het onvruchtbare eiland Delos werd geboren (net als zijn tweelingzus Artemis). Een knappe god, fraai gebouwd en met een fraaie haardos. Een hartenbreker maar ook een liefhebber van bloed.

Hij was een vaardige oorlogsgod die met zijn pijlen over grote afstand kon schieten en verloste zo Delphi van de draak Pythion. Had een onbeantwoorde liefde voor de nymf Daphne en hij had vele kinderen van schone vrouwen, zoals Orpheus, Asclepius en Linus, maar hield er ook relaties met mooie mannen op na, zoals met Hyacinthus en Cyparissus.
(Beeld van Apollo aan de westelijke zijde van de Zeustempel in Olympia, 457 v.C. Olympia, Archeologisch Museum)

Artemis   Artemis

Godin van de maan en de jacht.
Een dochter van Zeus en Leto en tweelingzus van Apollo. Had aan Zeus verzocht om ongetrouwd te blijven en dwaalde rond in de bossen, gewapend met pijl en boog in gezelschap van herten en haar geliefde wilde dieren.

Zij was een wraaklustige godin en nam wraak op de veertien kinderen van Niobe, dochter van Tantalus, samen met haar broer Apollo. Was tevens de beschermvrouwe van haar toegewijde Amazonen, een volk dat uit slechts vrouwen bestond.

Aan Artemis werd de tempel van Efese opgedragen, die beschouwd word als een van de zeven wereldwonderen.   
 (Artemis van Brauron, detail van een reliŽf, 4e eeuw v.C. Museum van Brauron)

 Hermes   Hermes

 God van de handel, het verkeer en de welsprekendheid.
De zoon van Zeus en bergnymf Maia. Afkomstig uit het herdersland ArcadiŽ, was Hermes ook de weidegod, die herders en  kudden beschermde.Ook is hij de boodschapper der goden en geldt als de patroon van reizigers en dieven. Biedt veel hulp aan helden zoals Herakles, Perseus, Odysseus.
Hermus verwekte vele kinderen: Myrtilus, Polybus, Pan; en bij de godin Aphrodite, een knappe zoon die de hele wereld bereisde, Hermaphroditus.
(Het beroemde beeld van Praxiteles, Hermes met de pasgeboren Dionysos, 330 v.C. Olympia, Archelogisch Museum)

Aphrodite     Aphrodite

Godin van de schoonheid en de liefde.
De dochter van Zeus en Dione. (Of uit het zaad van de hemelgod Ouranus toen zijn geslachtdelen door Kronus werden afgehakt?)

Zij rees op uit het schuim van de zee en de god van de wind, Zephyrus (westenwind), voerde haar eerst naar het eiland Kythera om haar uiteindelijk op de kust van Cyprus aan land te zetten.
Haar meest geliefde bezigheid was om goden verliefd te doen worden op aardse vrouwen.

Zij was getrouwd met de manke god Hephaestus, maar knoopte een relatie aan met Ares en kreeg de kinderen Eros, Deimus, Phobus en Harmonia.
Ook met andere mannen had zij verhoudingen zoals met de knappe Adonis en met Anchises waarvan zij een een zoon kreeg, Aenaes.
Aphrodite hield van rozen en myrthe en haar voertuig werd getrokken door een koppel duiven.

Ares       Ares

God van de oorlog.
Hij was een zoon van Zeus en Hera. Klaar voor de strijd met helm en uitrusting was hij bij elke oorlog, of waar maar een gewapend treffen plaats vond.

Hoewel zijn half-zus Athena ook als oorlogsgodheid werd vereerd, was Athena de godin van de strategische oorlogsvoering, terwijl Ares meer de god van het onvoorspelbare geweld van de oorlog was.

Hij had met de tedere Aphrodite o.a. een dochter Harmonia, die de vrouw werd van koning Kadmus van Thebe.
Hij had een voorliefde voor het woeste gebied van ThraciŽ, waar veel paarden werden gehouden en waar de oorlogsgezinde Amazonen woonden.

Hephaestus   Hephaestus

God van het vuur en de smeedkunst.
Zoon van Zeus en Hera. Hij had sterke armen en onderontwikkelde benen, hij was echter ook nog mank. Zeus besloot om met hem op goede voet te komen na diens terugkeer op de Olympus, hem de lieftallige Aphrodite tot echtgenote te geven.

Hij maakte niet alleen sieraden en kunstvoorwerpen, maar ook scepters en tronen.
Hephaistos werd oorspronkelijk vereerd in Klein-AziŽ (LyciŽ) als demon van allerlei natuurlijke vuurverschijnselen. Vandaar kwam zijn cultus naar het eiland Lemnos en vandaar naar Athene.

Hij smeedde voor goden en helden wapens en uitrustingen, bijvoorbeeld Poseidons drietand, het schild van Herakles en van Achilles.

Hestia   Hestia

Godin van de huiselijkheid.
Als eerstgeboren dochter van Kronos en Rheia verzocht ze haar broer Zeus haar kuisheid te mogen bewaren, hoewel Poseidon zowel als Apollo haar als echtgenote wensten.




Bron: Griekse Mythologie, Sofia Souli

Maar andere goden